Τα όρια της ελευθερίας του λόγου
Συχνά γίνεται λόγος στα μέσα ενημέρωσης ή ακόμα και σε άλλους χώρους συζήτησης για τα όρια της ελευθερίας του λόγου.Πρόσφατο παράδειγμα η δημοσίευση σκίτσων που απεικόνιζαν τον Μωάμεθ στη Δανία και τα ''πληγωμένα αισθήματα'' των απανταχού Μουσουλμάνων.Αλήθεια ,εαν ρωτήσεις ορισμένους ανθρώπους που κατέχουν μια μέση εκπαίδευση μάλλον η απάντηση που θα λάβεις από όλους πάνω κάτω θα είναι η ίδια.Οτι τα όρια της ελευθερίας του λόγου σταματούν εκεί που ξεκινούν τα όρια της ελευθερίας του λόγου ενός άλλου. Όμως εαν έπειτα ρωτήσεις ποιά είναι αυτά τα όρια τότε μπορείς (και μάλλον είναι το πιθανότερο) να πάρεις από τον καθένα διαφορετική απάντηση. Αυτό γίνεται γιατί αυτά τα όρια απλώς δεν καθορίζονται και δεν έχουν ένα σαφές τέλος.
Κάθε κράτος θεσπίζει τους δικούς του νόμους για την αισχρολογία ,τον λίβελο ,την ανταρσία και γενικά με ότι έχει να κάνει με το τόσο ασαφή τομέα της ελευθερίας του λόγου. Τάξη στην Ελλάδα ''επιχειρεί'' (γιατι περι επιχειρήματος πρόκειται) το άρθρο 14 του Συντάγματος το οποίο σε γενικά πλαίσια δίνει σχετικά μεγάλη ελευθερία στο λόγο πλήν σαφως ορισμένων περιπτώσεων.Αυτές είναι απαγορεύσεις του τύπου να όταν εκφράζετε κάποιος με υβριστικά σχόλια εναντίον του προέδρου της δημοκρατίας ή ενάντια στα θρησκευτικά πιστεύω ενός πολίτη. Ακόμα απαγορεύονται ρητά η δημοσίευση σχόλιων και πληροφορίων που αφορούν την εθνική ασφάλεια και το στρατό αλλά και άσεμνες παραστάσεις που προσβάλλουν την δημόσια αιδώ. Πέρα από τις ευκόλως νοούμενες απαγορεύσεις το Σύνταγμα δεν προνοεί ποινή σε άλλες περιπτώσεις εκτός στην περίπτωση που κάποιος πολίτης ή ομάδα πολιτών ,πιστεύουν οτι προσβλήθηκαν από τα λεγόμενα ή τα γραφόμενα κάποιου και έχουν το δικαίωμα να προσφύγουν στο ελληνικό δικαστήριο.
Πολλές φορές τα τελευταία χρόνια έγινε συζήτηση για αυτό το θέμα.Καθοριστικό ρόλο έπαιξε το διαδίκτυο και η καθολική χρησιμοποίηση του. Εβραίοι ,ναζιστές,λευκοί, έγχρωμοι, Μωαμεθανοί και Χριστιανοί μαζεύονται σε φόρουμς για συζήτηση ή ακόμα και μεμονωμένα σε blogs ή προσωπικές ιστοσελίδες για να εκφράσουν την άποψη τους ελεύθερα και χωρίς κάποιους σημαντικούς περιορισμούς. Αυτό όμως ,όπως μας έδειξε το πρόσφατο παρελθόν -αφου το διαδίκτυο δεν μετρά πολλα χρόνια ζωής σε σχέση με τα άλλα μέσα- εγκυμονεί παρα πολλούς κινδύνους. Αναπόσπαστο κομμάτι της ελευθερίας είναι ο σεβασμός αλλά κάποιοι παράφρασαν αυτό τον όρο και τον έφεραν στα μέτρα τους. Ελεύθερος πολίτης είναι αυτός που δεν προσβάλλει και πάνω από όλα σέβεται τον διπλανό του. Γίνεται σαφές οτι η ελευθερία της έκφρασης δεν συμβαδίζει με το σλόγκαν γνωστής εταιρίας κινητής τηλεφωνίας που δηλώνει οτι ''Θέλω να λέω οτι θέλω χωρις περιορισμούς'' ή ακόμα ''Θέλω να λέω οτι κατεβαίνει στο κεφάλι μου'' για να μην χρησιμοποιηθούν πιο βαριές εκφράσεις..
Πρόσφατο γεγονός που έδωσε αφορμή για να επαναρχίσει η συζήτηση για την ελευθερία του λόγου ήταν η δημοσίευση σκίτσων στην Δανία και έπειτα στη Γαλλία που απεικόνιζαν τον Μωάμεθ. Οι ''πληγωμένες συνειδήσεις'' των Ισλαμιστών ήταν ικανές ακόμα και για έναρξη Τζιχάτ.Τελικά το θέμα σιγά σιγά αποσιωποιήθηκε .Επίσης πριν μερικά χρόνια στο ''New Yorker'' έντυπο που διαβάζεται από σημαντική μερίδα νεουορκέζων και όχι μόνο δημοσίευσε σε γελοιογραφία ένα εβραικό έθιμο.Υπήρξαν παρα πολλές αλυσιδωτές αντιδράσεις αφού το εβραικό λόμπυ στις ΗΠΑ κατέχει μεγάλη δύναμη και το έντυπο χαρακτηρίστηκε από εβραικούς κύκλους ως αντισημιτικό.
Από τα πιο πάνω προκύπτει οτι το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου δεν είναι και μάλλον δεν θα γίνει ποτέ απόλυτο. Μήπως τελικά αυτές όλες οι δημοκρατικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δίκαιώματα είναι αποκλειστικότητες των δυτικών κοινωνιών;Τελικά το μόνο σίγουρο που προκύπτει είναι οτι ο κάθε ελεύθερος πολίτης ενός κράτους ή μιας περιοχής αντιλαμβάνεται διαφορετικά την έννοια της ελευθερίας του λόγου και τα όρια του .
